Docker — Khái niệm cốt lõi & Cheat Sheet

Ghi nhớ nhanh cấu trúc, luồng vận hành của Docker và các câu lệnh thường dùng từ cơ bản đến nâng cao.

---

I. Kiến trúc Docker Desktop theo cấp bậc

1. Cloud & toàn cục

• Docker Hub — Kho lưu trữ cloud chứa sẵn các Image (MySQL, Node.js, …). Pull về dùng ngay, không cần build từ đầu.
• Extensions — Add-on cài thêm vào Docker Desktop để quản lý, thống kê, bổ trợ workflow.

2. Đóng gói / bản thiết kế

• Builds — Quá trình đọc Dockerfile, cài thư viện, compile code và nén thành Image.
• Images — Thành phẩm sau build: data tĩnh (read-only), chứa trọn gói code + môi trường chạy, chờ được kích hoạt.
  • Multi-stage build: Chia nhỏ quá trình build để loại rác (node_modules thừa), giảm image từ ~1.5GB xuống ~100MB.

3. Thực thi / runtime

• Containers — Instance sống được tạo khi chạy một Image. Có thể start, stop, xử lý request, chạy biệt lập với máy host.
  • Phân biệt stop (tắt, giữ trạng thái) và down (xóa container, về trạng thái trắng).

4. Lưu trữ dữ liệu

• Volumes — Container mang tính tạm thời; xóa container là mất data bên trong. Volume map thư mục trên host vào container để giữ data bền (ví dụ MySQL).

5. Mạng

• Networks — Mạng ảo nội bộ để các container (app, mysql) giao tiếp bằng tên service thay vì IP. Không cần expose database ra Internet.

6. Bảo mật

• Docker Scout — Quét Image tìm lỗ hổng (vulnerabilities) từ thư viện nguồn trước khi deploy.

---

II. Câu lệnh Docker thường dùng

Docker Compose (dev dự án)

Lệnh	Mô tả
docker compose up -d	Khởi chạy toàn bộ stack (app, DB) chạy nền
docker compose up -d --build	Build lại Image rồi chạy (sau khi sửa Dockerfile / cấu hình)
docker compose stop	Tắt container, giữ cấu hình — bật lại nhanh
docker compose down	Dừng + xóa container & network (Volume không mất)
docker compose ps	Trạng thái dịch vụ: Up / Exit
docker compose logs -f	Log realtime toàn hệ thống
docker compose logs -f <service>	Log một service (vd. mysql)
docker compose exec <service> <cmd>	Chạy lệnh trong container (vd. app npx prisma migrate deploy)

Container

Lệnh	Mô tả
docker ps	Container đang chạy
docker ps -a	Tất cả container (kể cả đã stop / lỗi)
docker start <id/name>	Bật lại container đã tắt
docker rm <id/name>	Xóa container (cần stop trước)

Image & Network

Lệnh	Mô tả
docker images	Liệt kê Image local
docker rmi <id/name>	Xóa Image, giải phóng disk
docker network ls	Liệt kê mạng ảo
docker network inspect <name>	Container nào đang gắn mạng này

Nâng cao — giám sát, debug, dọn dẹp

Lệnh	Mô tả
docker stats	CPU, RAM, Network realtime
docker inspect <id/name>	Cấu hình chi tiết JSON (env, volume, port)
docker exec -it <id/name> bash	Terminal trong container (debug)
docker system prune -a --volumes	Cẩn thận — xóa container stop, image không dùng, cache, volume rác

---

III. Workflow tóm tắt

Code
Source code
  → Builds (multi-stage)
  → Images (~100MB)
  → Containers (runtime)
  → Network (giao tiếp nội bộ)
  → Volumes (persist data)

Pull Image từ Docker Hub khi không tự build; dùng Docker Scout trước deploy; Compose để orchestrate stack local.